Wanneer je vlammetje aangaat over een bepaald onderwerp kunnen de vonkjes alle kanten opschieten. Dan kan het helpen om alles even door een trechter te laten gaan en bij het begin te beginnen..note2self😉
Over het onderwerp zelfregulatie ,jezelf reguleren of sturen valt zoveel te vertellen dat je overal tegelijk bent. Herkenbaar?
Ik heb voor dit artikel er voor gekozen om het bij 1 boek te houden en de vertaling te maken van theorie naar hoe het in de praktijk kan werken en daar handige tips uit te filteren.
Tekst is gebaseerd op boek Zelfregulatie, een contextueel sturingsconcept van sociale interventies van Gerard Donkers en staat in de tekst cursief geschreven.
Dus, vraag 1
Wat is zelfregulatie?
Zelfregulatie is het vermogen om eigen regie te voeren om uitdagingen van het leven aan te kunnen.
Zolang ik nog kan huilen, kan ik veel droefenis vergeten.
Zolang ik nog tranen heb, kan ik mijn verloren geliefden bewenen
Maar wanneer mijn eigen ogen droog en onaangedaan blijven,
Dan is de duisternis werkelijk neergedaald.
Gedicht van Cao Cao
                                                                                                                                                                                   Als we bij het begin beginnen dan begint het met aandacht. Aandacht hebben voor, erkenning geven aan en vandaaruit bouw je het op. Aandacht besteden aan gevoelens en behoeften is een belangrijk aspect van zelfregulatie. Als niet de aandacht hierop richt ,blokkeer je de toegang tot je innerlijke ervaringswereld voor jezelf en anderen. Met als gevolg dat er verstoringen op kunnen treden in het proces van zelfregulatie.
Want dat is het, een proces, eerder een route kaart dan een hapklaar stappenplan.
In de praktijk werk ik met mantelzorgers die een ouder hebben met psychische problemen, verslaving en/of een verstandelijke beperking. En hun leven lang zich hebben aangepast aan de wensen en behoeften van de ouder. Mee moeten bewegen met waar de ouder was en behoefte aan had om alles in goede banen te laten blijven verlopen.
Als je ineens mag gaan leven voor jezelf of tijd voor jezelf mag nemen, waar begin je dan als je dat nooit geleerd hebt? Wat je eigen behoefte is en hoe die te herkennen en weten dat dit mag, zonder dat het egoïstisch is en je nog steeds een goed mens bent.
Ga er maar aan staan..
Dit was misschien wel de belangrijkste en de lastigste taak die mensen te doen hadden.                         En weet je, je kent vast deze gedachte uit de yoga. Kom tot jezelf, blijf bij jezelf, volg je gevoel, kom tot je kern, ga naar de bron. Soms kan dat heel abstract klinken en voelen en lastig om een goede vertaling te maken want…Hoe dan?
Gevoel & behoefte
Maar wat wordt in dit verband verstaan onder ‘gevoel’ en wat is een ‘behoefte’?
Een gevoel omschrijven we als een zekere toestand van opwinding(ook lichamelijk)die aangeeft dat een gebeurtenis aansluit bij een bepaalde persoonlijke behoefte van iemand; een soort motief of doel bijvoorbeeld zoeken naar eten, warmte, aandacht, vertrouwen, succes of positieve zelfwaardering. De term ‘gevoel ’is zeer algemeen. Het omvat zowel emoties(objectgerichte gevoelens) als stemmingen(globale gevoelstoestanden)
Stip op de horizon
Wanneer we hier spreken van behoefte ,dan hebben we het over een handelingsbereidheid die ontstaat in situaties dat men een tekort ervaart en die zich richt op een toestand die als gunstiger wordt gezien.
Wat wil je bereiken, wat is je stip op de horizon, wat zou je ideale situatie zijn of de wondervraag :je wordt morgen wakker en je situatie is zoals je het hebben wilt, wat is er veranderd?
Er is dus sprake van een psychisch gevoel van spanning, een gevoel van tekort dat streeft naar oplossing, naar bevrediging. Het ervaren van een dergelijke nagestreefde wenstoestand kan worden gezien als voorwaarde voor een intern adequate zelfsturing.
De gevoelens en behoeften voorzien het handelen van kracht en van richting. Ze geven ons informatie. Ze brengen ons in beweging, zodat we onszelf een vraag stellen. Ze beïnvloeden het soort gedachten dat bij ons bovenkomt. Zijn we in positieve stemming, dan zijn positieve gedachten meer toegankelijk .In een negatieve stemming komen negatieve gedachten eerder naar boven. Gevoelens sporen ons aan om actie te ondernemen.
Het kan, zoals we nu weten ,ook uiten in fysiek gevoel van spanning bijvoorbeeld buikpijn ergens van krijgen. Wat er ook gaande is, het is belangrijk om in een vorm van beweging te blijven.
Voorbeeld,
Sporten ,er zit een kleine commandant in mij en zo komt het dat ik elke week ,al is het -10 buiten moet gaan sporten. Er wordt wel eens gegrapt dat ik een overdosis discipline heb en daar is een ander deel van mij niet zo blij mee als we lekker in de winter op de fiets zitten. Maar ik weet, het is goed voor mij en straks is het weer over en voel ik mij moe maar voldaan.
Dat is intrinsieke motivatie
Zelluf doen..
Om maar even een zijweggetje te nemen
De ontwikkeling theorie van bv Piaget* gaat ervanuit dat kinderen van jongs af aan intrinsiek gemotiveerd zijn tot zelfsturing. Het controleren van hun eigen acties en het tot stand brengen van effecten in de omgeving heeft voor hen van binnenuit beloningswaarde. Ze hebben van nature de behoefte om zich competent te voelen en zelf de situatie te kunnen sturen.
Als kind hadden we van nature intrinsieke motivatie en zijn een deel onderweg misschien kwijt geraakt?
Vonk-Vlammetje weer aansteken-fase 2
En dan, soms onverwacht, de vonk.
Niet groot. Niet spectaculair.
Maar een moment waarop iemand voelt: zo kan het niet verder.
Een eerste sprankje motivatie, of simpelweg het besef dat hulp, verbinding of verandering nodig is.
(Iris Blue ,founder Phoenix People community)
We kunnen het zien als een kernmerk van zelfregulatie dat er een motivatie van binnenuit aanwezig is om een bepaald doel te realiseren. De aanwezigheid van intrinsieke motivatie betekent ,dat het handelen van binnenuit voor de betrokkene belonend is. De beloning wordt dan niet los gezien van de activiteit zelf .Zo lezen mensen een boek ,omdat dit voor hen een plezierige bezigheid is of omdat het beheersen van de leesstof leidt tot een gevoel van competent zijn of self-efficacy.
Bronnen
*Gedicht Chinese dichter Cao Cao
*Wie is Piaget?
https://wij-leren.nl/piaget.php
*Phoenix people community
