Laten we verder gaan met fileren..
Gevoelens zijn tot last
Soms vinden mensen het moeilijk om positieve en prettige gevoelens te uiten tegenover een ander of deze van een ander te ontvangen, denk aan complimenten.
Toch lijken dergelijke gevoelens op zichzelf niet te worden ervaren als een probleem. Mensen rapporteren eerder negatieve, onprettige emoties en stemmingen die hen in de weg zitten. Ze ervaren deze als belemmering bij positieve zelfsturing van gedrag.
Mensen registeren bij zichzelf negatieve gevoelens waar ze last van hebben, zoals teleurstelling, zich niet erkend of gewaardeerd voelen, verdriet over ziekte of dood van een dierbare, eenzaamheid, kwaadheid, werkstress of moeheid.
Bij sommigen wordt beweerd, dat het last hebben van dergelijke gevoelens samenhangt met een algemene moeite die ze hebben om emoties bij zichzelf toe te laten. Andere mensen zeggen het op zichzelf niet moeilijk te vinden om hun gevoelens te uiten, maar hebben er toch last van .Iemand kan emoties goed laten zien en is dat vermogen voldoende aanwezig en tegelijktijdig in een moeilijke situatie zitten
Ga bij je zelf na, wat vindt jij moeilijk en waar herken jij je in?
Laatst kwam ik een situatie tegen waarin dit naar voren kwam:
Stel je voor, iemand heeft bv een diagnose bipolair gekregen en zit in de episode van depressie. Tijdens een verkennend gesprek geeft iemand aan: “Ik kan en wil mijn bed niet uit komen(onderliggende vertaling: want dat is eigenlijk de veiligste plek om te zijn)maar vindt daar wat van. Het lukt mij niet om fatsoenlijk op tijd op te staan want ik ben lui. Maar ik moet bewegen want dat is goed voor me maar ik faal daarin” Waardoor iemand nog meer teleurgesteld in zichzelf is en boos dat zo iets kleins ook al niet lukt.
Hier zit een belemmerde gedachte die niet helpend is om vooruit te komen. Want hoe ga je met deze blokkade het gat tussen netjes opstaan en bewegen overbruggen?
Wat ik heel helpend vind om wat meer beweging en perspectief erin te krijgen is de metafoor van de bus vanuit de ACT*. Ontdekken dat je je innerlijke criticus of pusher achter het stuur hebt gezet en je levensgenieter op de achterbank hebt gegooid. Kijken naar je eigen besturing systeem.
*Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is een moderne, praktische gedragstherapie gericht op het vergroten van psychologische flexibiliteit.
Kijken we verder naar het soort gevoelens waar mensen last van hebben, dan komt met name het onderscheid naar voren tussen actieve (naar buiten gerichte)en passieve (gevoelig voor indrukken)negatieve gevoelens.
Met actieve negatieve gevoelens wordt verwezen naar gevoelens van boosheid, agressie, de behoefte mensen te kwetsen, zeggen dat je iets niet bevalt enzovoort.
Passieve gevoelens zijn lijdzame gevoelens van verdriet ,machteloosheid ,angst, teleurstelling en kwetsbaarheid.
Even zwart-wit gesteld..
Zo kan een man bijvoorbeeld wel actieve emoties bij zichzelf signaleren en nauwelijks passieve. Bij vrouwen zien we vaak bij een ander beeld. Ze reageren op probleemsituaties in eerste instantie hoofdzakelijk met verdriet, angst, machteloosheid en teleurstelling, met passieve gevoelens dus.
Sommige mensen hebben de neiging om op problemen te reageren met huilen of angstig zijn. Gevoelens van kwaadheid of agressie kunnen ze niet uiten. Op de negatieve gevoelens van afgewezen of verlaten zijn, reageren sommige mensen in eerste instantie vooral met teleurstelling en verdriet. De boze gedachten kunnen ze moeilijk uiten.
Uit onderzoek is gebleken waardoor dit komt:
https://www.sg.uu.nl/artikelen/2025/12/fonkelend-van-feministische-woede
Artikel over waarom vrouwen niet boos mogen worden, met de vraag of er een genderspecifieke manier bestaat van omgaan met emoties.
Veel mensen laten een onvermogen zien om met emoties om te gaan. Dit onvermogen komt bijvoorbeeld tot uiting op momenten dat er veranderingen plaats vinden of tot stand moeten worden gebracht. Juist in zulke dynamische omstandigheden zijn emoties belangrijk als krachten die de verandering kunnen bevorderen. Ze kunnen echter ook een belangrijke bron van weerstand zijn. Mensen kunnen bang zijn voor hun aantasting van hun positie. Ze kunnen zich aangevallen en gekwetst voelen, doordat een bestaande situatie aan kritiek wordt blootgesteld. Angst, gevoelens van onveiligheid en wantrouwen tegen een voorgesteld vernieuwingstraject kunnen verborgen liggen achter zogenaamde ‘mooie’ inhoudelijke argumenten.(Vertaald vanuit Donkers)
Je wordt een schildpad
En als je deze materie vertaald naar een metafoor:
Laten we de metafoor van de apenrots nemen.Actieve emoties staan voor de chimpansee, en vaak is de plek van de drukte maker al bezet op de rots en kan je coping zijn dat je een schildpad wordt, de passieve gevoelens ,je trekt je terug…
En nu komen we toch weer uit bij the Fire starter(vlammetje)van Phoenix People Community
Want, al deze en andere emoties en stemmingen kunnen krachtige invloed uitoefenen op de cognitieve zelfregulatie. Ze richten immers de aandacht.
–Het gevoel wanneer je focus krijgt en zaken goed voor jezelf gaat regelen—
Ze vormen de basis voor motivatie en doelrealisatie. Ze stellen ons in staat om te kiezen en maken het ons mogelijk om ‘moreel’ juist te handelen. Zonder gevoelens zijn mensen niet in staat een rationele afweging te maken.
Tegelijkertijd zijn emoties en stemmingen vaak geen goede leidraad bij het nemen van beslissingen. Ze leiden gevoelens van ontevredenheid over een achtergestelde situatie bij bv groepen nog niet vanzelf tot een collectief handelen. Daarvoor is onder meer de erkenning nodig van een tegenstelling in belangen tussen groepen, een collectief bewustzijn van eigen invloedsmogelijkheden in de situatie, overeenstemming over het doel van de collectieve actie en het kunnen mobiliseren van interne en externe hulpbronnen om eigen belangen met succes te kunnen verdedigen.
—Eigenlijk alle voorwaarden waar de Phoenix community aan voldoet—
